صادق آئينه وند

279

ادبيات سياسى تشيع ( فارسي )

بودند ، كه معاويه مىگفت : قبيله‌ى خزاعه ، در دوستى على بن ابى طالب ( ع ) به حدّى رسيده‌اند كه اگر براى زنانشان ميسّر مىشد ، با ما به نبرد برمىخاستند » . بنابه نقل از ابن نديم در الفهرست ، وى به سال 148 هجرى متولّد شد . در زمان هارون الرّشيد به بغداد رفت و تا مرگ او در آنجا سكنى گزيد . بعد از مسافرت امام رضا ( ع ) به خراسان ، دعبل نيز به خراسان آمد و تا سال 205 هجرى در خدمت امام ماند و قصيده‌ى تاثيه‌ى « مدارس آيات خلت من تلاوة » را انشاء كرد . وى در سال 246 هجرى به دست مأمورى از سوى مالك بن طوق ، در قريه‌ى شوش خوزستان به شهادت رسيد . ( ر . ك : ريحانة الأدب ) . 117 - مروان بن ابى حفصه يمامى از شعراى اموى عبّاسى است كه با تقرّب به هردو دستگاه ، ( امويان و عبّاسيان ) از آن‌ها بهره‌مند شد . او از پايه‌گذاران و زمين‌سازان فكرى حكومت بنىعبّاس است . مهدى و رشيد و معن بن زائده را مدح كرده است . وى براى خوشايند بنى عبّاس ، با علويان ، دشمنى مىورزيده است . ( ر . ك : تاريخ آداب اللّغة العربية ، جرجى زيدان ) . 118 - على بن جهم شامى شاعر قريش و از درباريان و وابستگان به دستگاه متوكّل عبّاسى است . وى ، در سعايت و سخن‌چينى افراط مىكرد . پس از مدّتى ، متوكّل بر او خشم گرفت و او را به خراسان تبعيد كرد . همچون ديگر همتاى خود ، مروان بن ابى حفصه در كينه‌توزى و دشمنى با آل على ( ع ) مصرّ بود . گويند متوكّل را هم هجو كرد و به همين سبب ، به خراسان تبعيد شد و در آنجا متوكّل به طاهر بن عبد اللّه فرماندار خراسان نوشت كه او را زندان كند و يك روز بر دار كشد و طاهر با او در شادياخ چنين كرد . پس از خلاصى از زندان و دار ، قصايدى گفت و اين كار در سال 232 هجرى رخ داد . اخبار او در الأغانى و وفيات الاعيان ، آمده است .